« دول جديد التأسيس همجوار ما خود را بجاى عالىتر اتصال داده بودند ، براى ما نيز لازم بود با بزرگان وصلتى بكنيم . » اتصال دول عالم چيز تازه نبوده ، و هميشه دول ، على الخصوص همسايه‌ها ، بواسطهء اشتراك منافع با يكديگر اتفاق و اتحاد ميكنند ، يا در موضوع معينى باهم معاهد ميشوند . تاريخ دنيا از اين وقايع مملو ، و در هر صفحهء آن شرح يكى از اين هم‌پيمانها مندرج است . از ازمنهء قديم و قرون وسطى و عهد معاصر گذشته ، در دورهء تاريخ جديد ، چندين اتفاق و اتحاد بين دول واقعشده و مهمترين آنها كه ميتوان علت العلل جنگهاى اخير بين المللى فرضشان كرد ، اولا اتحاد تدافعى و تعرضى بين آلمان و اطريش و ايتاليا است كه تا بعد از ظهور جنگ‌هاى بين المللى ، برقرار و بواسطهء نقض عهديكه از طرف ايتاليا به عمل آمد برهم خورد . ديگر اتفاق بين فرانسه و روس است كه طرفين بواسطهء نگاهدارى خود در مقابل اتحاد مثلث سابق الذكر ، با يكديگر متفق شده ، و در اين اواخر انگليس نيز بواسطهء پيشرفت رقيب صنعتى و تجارتى خود آلمان ، خويش را به آنها نزديك كرده ، و بالاخره داخل اين اتفاق گشت . و ساير دول اروپا هم بمناسبت نزديكى منافع ، بعضى بيكطرف ، برخى به طرف ديگر متمايل بودند ، و عده‌اى از آنها نيز بىطرفى صرف خود را حفظ كردند . اتحاد و اتفاق دو يا چند دولت با يكديگر ، در زمان جنگ براى كمك و مساعدت و در اوان صلح به جهت اخافه و تهديد رقباى طرفين است كه در موقع جنگ پشتيبان يكديگر بوده ، زودتر بر حريف غالب آمد ، و او را به صلح مجبور كنند و در موقع صلح نيز موازنهء قوا را در دست داشته ، و در مقابل حريف‌هاى خصوصى خود بتوانند از تجاوز بحقوق خود ، و بالنتيجه از جنگ جلوگيرى و به صلح و مسالمت حدود و حقوق خود را محفوظ دارند . پس اشتراك منافع اصل اصيل ، و ريشه و پايهء تمام اتحادها و اتفاقهاى بين دول و همين اشتراك و تصادم منافع است كه آلمان و فرانسه ، دو همسايه را با يكديگر دشمن ، و انگليس و ژاپون را كه يكى در مغرب اروپا و ديگرى در مشرق آسيا است ، با يكديگر دوست ، و در موقع جنگ روس و ژاپون و جنگ‌هاى اخير بين المللى ، اين دو دولت را با يكديگر هم‌پيمان مينمايد . باز همين اشتراك و تصادم منافعست كه بلغار و عثمانى را با وجود عداوت ديرينه كه با يكديگر داشتند ، باهم معاهد كرده ، بكمك آلمان و اطريش بر ضد انگليس و روس و فرانسه ، بجنگ وادار مىكند ، همين اشتراك و تصادم منافع است كه قره‌طاق و صرب و رومانى را با همسايه‌هاى نزديك خور بضديت واداشته ؛ بكمك انگليس و روس و فرانسه بر ضد آلمان و اطريش و عثمانى و بلغار وارد جنگ مىكند ، و بالاخره ، همين اشتراك و تصادم منافع است كه انگليس و فرانسه و ژاپون را كه يكى پرتستان ، ديگرى كاتوليك ، سومى ارتودكس ، چهارمى بودائى هستند ، با آلمان و اطريش و عثمانى كه اولى پروتستان و دومى كاتوليك و سومى مسلمان ميباشند به نبرد واميدارد .